Çeviri Kuramlarını Keşfetmek
Anthony Pym
Dil, düşüncenin çevirisidir; yazma, konuşmayı çevirir; edebiyat, hayatı çevirir; bir okuma, bir metni çevirir ve bütün mecazlar bir çeviridir (metapherein, “çeviri” anlamına gelen Yunanca terimlerden biridir) ve nihayetinde Lauryn Hill’in şarkısında olduğu gibi “her şey, her şeydir”.
Anthony Pym, Avustralya’nın Perth kentinde doğmuş, çeviribilim alanında özellikle çeviri kuramı, çevirmen eğitimi, etik ve küreselleşme eksenlerinde çalışmalarıyla tanınan çağdaş bir kuramcı. Uzun yıllar İspanya merkezli akademik kurumlarda görev yapan Pym, çeviriyi metinler arası bir aktarım süreci olmasının yanı sıra toplumsal, kültürel ve etik ilişkiler ağı içinde konumlanan bir insan etkinliği olarak ele almasıyla öne çıkıyor. Bu yaklaşım, onu normatif ve katı kuram modellerinden ayırırken, çevirmenin karar alma süreçlerini merkeze alan daha esnek ve eleştirel bir bakış açısına yöneltiyor.
Çeviri Kuramlarını Keşfetmek, çeviribilim alanındaki başlıca kuramsal yaklaşımları tarihsel ve kavramsal bir çerçevede tanıtmayı amaçlayan, giriş düzeyinde olduğu kadar derinlikli bir başvuru kitabı. Eser, eşdeğerlik temelli yaklaşımlardan işlevselci kuramlara, norm kuramlarından çeviri etiği tartışmalarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsarken, okuru tek bir kuramsal doğruya yönlendirmek yerine farklı modelleri karşılaştırmalı biçimde düşünmeye davet ediyor. Kitabın temel amacı, çeviri kuramlarını salt ezberlenecek şemalar olmaktan çıkararak somut çeviri sorunlarını anlamada ve çözümlemede kullanılabilecek analitik araçlar olarak sunuyor.